Kultura > Grupy etniczne > Tigraj
Tigrajczycy

Droga z Aduy do Hawzen

(w regionie Tigraj)

Zdjęcie: mm-j

Najbliżej spokrewniona z Amharami grupa semicka, licząca łącznie około 6-7 milionów osób, z czego ponad 2 miliony żyje w Erytrei (dawniej należącej do Etiopii) i ok. 4,5 miliona w północnych rejonach Etiopii, głównie w regionie Tigraj, stanowiąc około 8,5% ludności kraju. Tigrajczycy mówią językiem tigrinia, spokrewniownym w dużym stopniu z gyyz i – w mniejszym stopniu – z amharskim.
Tradycja etiopska głosi, że wywodzą się z bardzo starego ludu Agazjan, który zamieszkiwał niegdyś państwo aksumskie, a nawet miał w nim hegemonię. Stąd o Aksum pisano czasem kiedyś: “kraj Agazi”, i od tej nazwy pochodzi też nazwa języka gyyz, spokrewnionego, jak już zostało wspomniane, z językiem tigrinia. Wszystko zatem zdaje się układać w spójną całość.
To w regionie Tigraj znajduje się miasto Aksum, dawna stolica starożytnego imperium. Tigrajczycy są bardzo dumni z historycznego dziedzictwa zamieszkiwanych przez nich terenów. Na ich ziemiach doszło również do jednej z najważniejszych bitew w historii Etiopii – bitwy pod Aduą w 1896 roku, podczas której Etiopczycy rozgromili włoskich najeźdźców.


Tigrajczyk - pasterz

Zdjęcie: Charles Fred

Tigrajczycy odegrali w dziejach Etiopii znaczącą rolę, współtworząć kulturę kraju wraz z rządzącymi Amharami i, nierzadko, rywalizując z nimi. Obie te grupy zamieszkiwały sąsiednie tereny, łączyła je także wspólna, chrześcijańska wiara oraz przekonanie, że wywodzą się od Menelika I, syna króla Salomona i królowej Saby. To głównie te dwie grupy tworzyły wspólnie krąg kulturowy, który można by określić mianem “cywilizacji etiopskiej”. Zaś ich wspomniana już historyczna rywalizacja daje się zaobserwować również w dzisiaj, w czasach demokracji w Etiopii, gdy przewagę w rządzie mają Tigrajczycy. Oznacza to dla Amharów utratę utrzymywanej od wielu wieków hegemonii.
Uważani są, podobnie jak inne ludy semickie Etiopii, za bardzo urodziwych ludzi. Są także przedsiębiorczy i zdecydowanie dążą do celu. Jak większość Etiopczyków, Tigrajczycy żyją głównie z rolnictwa i mieszkają przeważnie na wsi. Jako że zamieszkują wysokogórskie tereny oraz kamienne półpustynie, gdzie gleby są nieurodzajne, a deszcz rzadko pada, ich życie nie jest łatwe. To właśnie oni byli głównymi ofiarami kataklizmu suszy w latach 84'-85'.

W Etiopii kawę pije się wszędzie.

Tu: w drodze do Mekele (Tigraj)

Zdjęcie: mm-j

Jako że ich kultura i historia były od wieków związane z dziejami Amharów, mają wiele wspólnych zwyczajów: ceremoniał picia kawy, yndzierę jako typowe danie, podobną muzykę, stroje, fryzury (warkoczyki); oraz cech: waleczność, odwagę, pracowitość. Podobna jest też muzyka. Tak jak Amharowie, są przede wszystkim chrześcijanami. Jednak jest wśród nich więcej niż u Amharów wyznawców islamu. Wyróżnia ich także ich kulinarna specjalność, wysoki, okrągły chleb zwany አምባሻ ambasza.

Niestety, wciąż brakuje materiałów źródłowych z wiadomościami na temat tego ludu, stąd też tekst im poświęcony jest tak krótki. Nie udało mi się dotrzeć do żadnych opracowań na ich temat nawet w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego, która ma największe w Polsce zbiory etiopistyczne. W przyszłości jednak spróbuję napisać o Tigrajczykach więcej.

Handmade, silver jewellery - JM Popiel