Kultura >Literatura Dzięki różnym podróżnikom, ich reportażom i zdjęciom, pewne dziedziny wiedzy na temat Etiopii stają się stopniowo coraz bardziej dostępne: w magazynach podróżniczych czy geograficznych można znaleźć artykuły o różnych etiopskich plemionach, o przyrodzie, o górach... Natomiast jakichkolwiek wiadomości na temat literatury tego kraju – przynajmniej w tych podstawowych i oczywistych źródłach wiedzy, tj. w księgarniach czy Internecie – po prostu brak. Można by stąd wywnioskować, że taka literatura po prostu nie istnieje, więc o czym tu pisać – i tego typu komentarzy nie brakuje. Ale jak to jest naprawdę?
Autor: Maria PopielCzytaj
Początki literatury etiopskiej sięgają co najmniej IV w.n.e. Z tego okresu pochodzą jej najstarsze odnalezione dotąd zabytki. W owym czasie Etiopia istniała jako potężne królestwo Aksum, w którym język gyyz był zarówno językiem dworu, jak i literatury. Sytuacja ta utrzymała się przez cały czas rozkwitu Aksum, tj. do ok. X wieku. Potem Aksum podupadło i wówczas gyyz stopniowo wyszedł z użycia codziennego, pozostał jednak językiem literatury aż do XIX wieku. Do dziś pozostaje zaś językiem liturgii w Kościele Etiopskim. Mamy więc do czynienia ze swoistym rozdźwiękiem – przez kilkaset lat w Etiopii innym językiem mówiono, innym pisano. Często porównuje się sytuację języka gyyz do sytuacji łaciny w średniowiecznej Europie.
Autor: Maria PopielCzytaj
Wraz z powrotem panowania dynastii salomońskiej w XIII w. język amharski stał się oficjalnym językiem dworu. Niemniej jeszcze długo, bo aż do połowy XIX w., był to niemal wyłącznie język mówiony, bez standaPiśmiennictwo w języku amharskim do połowy XIX wiekuryzowanej formy pisanej. Prawie wszystkie utwory i kroniki sprzed połowy XIX w. powstały w martwym już dziś języku gyyz. Prawie wszystkie, gdyż istnieje kilka wyjątków. Jednak oprócz literatury pisanej funkcjonowała w kulturze etiopskiej, podobnie jak i w innych kulturach afrykańskich i orientalnych, tradycja przekazu ustnego. Liczne podania i legendy, baśnie, zagadki i przysłowia były przekazywane z pokolenia na pokolenie w różnych językach lokalnych Etiopii, ale nigdy w gyyz (odkąd stał się tylko językiem literatury). Dopiero język amharski wprowadził je do literatury pisanej w XIX i XX wieku.
Autor: Maria PopielCzytaj
Kebra Nagast to nie tylko jedno z najdonioślejszych dzieł etiopskiej literatury w języku gyyz.
To również nieco

Angielskie wydanie
Kebra Nagast

baśniowa opowieść, legenda, arcyciekawa historia posiadająca potężny
wpływ na kraj aż po dzień dzisiejszy. Historia umacniająca pozycję władców i dająca ludowi nadzieję i powód do dumy z własnego pochodzenia.
Kebra Nagast opowiada bowiem biblijną historię królowej Saby, dodając jednak do niej większość szczegółów. Jednak już sam fakt, że źródło tej etiopskiej epopei narodowej znajduje się między innymi w Biblii, było czynnikiem nobilitującym i dodającym całej opowieści wiarygodności.
Autor: Maria PopielCzytaj
Handmade, silver jewellery - JM Popiel